Geplaatst in boeken over tarot, geschiedenis, symboliek, tarot

The Tarot : History, Symbolism and Divination (recensie)

De meeste tarotboeken lees ik één keer. Sommige doorsnuister ik keer op keer, omdat de inhoud toch zo fascinerend is. Het boek The Tarot : History, Symbolism and Divination van Robert M. Place is zo’n boek dat het ene moment meegenomen wordt in mijn handtas, het andere moment op mijn nachtkastje ligt of op mijn bureau of op de salontafel en ja, zelfs op de keukentafel terechtkomt. Geregeld raadpleeg ik het bij het schrijven van een blogbericht. Ik heb het boek bovendien al verschillende keren op tarotbijeenkomsten aangeraden. Hoog tijd dus om er een recensie over te schrijven! Lees verder “The Tarot : History, Symbolism and Divination (recensie)”

Geplaatst in tarot

Symboliek in de tarotkaart __ De Keizer (Waite tarot)

Keizer tarot (RWS)
De Keizer Waite tarot 1909

Waite haalt inspiratie bij de tarotkaart van Wirth als hij de Keizer afbeeld in harnas. Zijn voorliefde voor het ideaal van de maçonnieke ridder zal hierin zeker een rol hebben gespeeld.

De kubieke steen wordt omgetoverd tot een stenen troon met ramskoppen, die een verwijzing zijn naar het astrologisch teken ram.

Ook op zijn rode –de kleur van actie en energie– mantel, zie je op een ramskop afgebeeld.

Door hem op een troon te plaatsen verheft Waite de Keizer boven het gewone volk.
Zijn oordeel, visie en manier van denken wordt niet gedreven door begeerte naar macht, maar door logica. Hij is de man van de macht, die streeft naar vooruitgang. Zijn hele leven is gewijd aan het streven naar succes op wereldlijk vlak. Hij doet dit niet om rijkdom te vergaren. Dat beschouwt hij eerder als een aangename bijkomstigheid. Absolute macht en controle over zijn omgeving en zichzelf, zijn de drijfveren van de Keizer.

In zijn handen houdt hij de twee belangrijkste symbolen : de globe symboliseert zijn macht over de wereld, de crux ansata wijst op de levenskracht die door hem stroomt.

Het landschap waarin zijn troon staat is rotsachtig. Zijn levenskracht is niet gericht op het stimuleren van natuurlijke groeikracht, maar op het creëren van constructies. Hij zal zijn omgeving naar zijn hand zetten en omvormen tot structuren waarin de beweeglijke, vruchtbare energie van de Keizerin kan gedijen.

Het geheel van kleuren en symbolen is ook een verwijzing naar de alchemistische rode koning.
De Keizer weerspiegelt één van de belangrijke componenten van het alchemistisch proces, nl. zwavel en wordt geassocieerd met de eigenschappen : mannelijk, actief, warm, vuur en droog.

Geplaatst in geschiedenis, symboliek, tarot

De Keizer van de wereld

In de 15de eeuw is de adel helemaal in de ban van het tarot kaartspel. In hun vrije momenten spelen ze het spel. Elke bijzondere gelegenheid is goed om een nieuw tarot kunstwerk te laten schilderen. Wanneer Francesco Sforza in 1450 tot hertog wordt verheven laat hij een tarot ontwerpen waarin de tuniek van de Keizer is gedecoreerd met een hertogelijke kroon en het embleem van de familie Sforza. De kaart weerspiegelt zijn macht en sociale status. In tegenstelling tot eerdere tarotspellen laat hij de Keizer niet in vooraanzicht afbeelden, maar in zijprofiel. Zo komen de individuele gelaatstrekken van de Keizer beter tot zijn recht en komt hij krachtiger over dan de Keizerin.

keizer-visconti-sforza-tarotOp de hoed van de Keizer zien we een adelaar, de helmsfiguur van de familie Sforza. Dit dier symboliseerde alle eigenschappen die voor hen belangrijk waren bij het uitoefenen van hun macht. Het was het symbool van de machtige en rechtvaardige heerser.
De adelaar tolereert geen enkel ander vogel bij zijn nest. Diegene die de adelaar als familiewapen heeft, zal andere heersers (de valken) die het wagen om oorlog tegen hem te voeren, verslaan. Iedereen (de kraaien) die het waagt te rebelleren tegen hem, zal hij met een scherpe uithaal de mond snoeren. Aan de andere kant zal hij de mensen die hem gehoorzamen en het nodige respect tonen (de spreeuwen) beschermen.
De Keizer heeft in zijn hand ook een globe met kruis of globus cruciger. Sinds de middeleeuwen is dit een christelijk symbool van autoriteit.
De Keizer heerst over het land en verspreidt het Christendom als dominante geloofsleer.

 

keizer-jean-nobletIn de Marseille zien we subtiele wijzigingen in de symboliek, waarbij het opvalt dat het Keizerlijke paar met bijna identieke symbolen wordt afgebeeld. Zowel de Keizer als de Keizerin houden een scepter met globus cruciger in de hand en worden geflankeerd door een schild met een arend. Op het schild van de Keizer kijkt hij, net zoals de Romeinse arend, meestal naar rechts.De arend ziet wat de koning niet ziet en waarschuwt hem bij gevaar.
De benen nemen een typische gekruiste houding aan. Het is een compositie waarbij de balans tussen de verschillende lichaamsdelen erg belangrijk is. Het hoofd en de borst stralen kracht uit, terwijl de nonchalante houding van de benen openheid en elegantie weerspiegelen.
Dit doet misschien een beetje gekunsteld aan, maar het was tijdens de late renaissance de manier waarop edellieden zich graag lieten portretteren.

In de esoterische tarotspellen krijgen deze symbolen een minder wereldse betekenis. Papus omschrijft de houding van de Keizer als het heersen van de spirituele wereld over de materiele wereld. De gekruiste benen vormen het aardse getal vier, de armen en romp vormen een driehoek en stellen de spirituele wereld voor.
De troon van de Keizer is een kubieke steen geworden, de globe stelt de wereldziel voor en de scepter wordt een symbool voor de hoogste initiatie en magisch kracht.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

De Keizer Waite tarot 1909
De Keizer Waite tarot 1909

Waite kiest ervoor om de Keizer in een harnas af te beelden. Hij is namelijk gefascineerd door het maçonnieke ridderschap waarin waarden zoals eer, trouw, vrijgevigheid, eerlijkheid, kracht en moed hoog in het vaandel worden gehouden.

Lees verder in het volgend bericht over de symbolen in de tarotkaart De Keizer in de Waite tarot

Geplaatst in geschiedenis, symboliek, tarot

De Keizerin van de wereld

De Keizerin en de Keizer[1] vormen een werelds koppel. In de oude tarotspellen zien we een grote gelijkenis tussen de symboliek in de kaarten van de Keizer en de Keizerin. Op beide kaarten worden een kroon, een scepter en een arend afgebeeld. De scepter is een eeuwenoud vruchtbaarheidssymbool en een typisch uiterlijk teken van regerende monarchen. Het wijst op privileges en soevereine macht, zoals het recht om munten te slaan. De scepter met kruis stelt hun absolute heerschappij op aarde voor, voorzien van een zweem van goddelijkheid.
De arend, afgebeeld op het schild van de Keizerin, beklemtoont haar opperste macht, kracht en moed in combinatie met onsterfelijkheid. Lange tijd dacht men dat de arend ongehinderd door de felle zon, naar de hemel kon vliegen. Daarom beschouwt men hem als een zegevierende heerser, koning van de hemel en boodschapper van de allerhoogste god.
In de Visconti tarot kijkt de arend naar rechts, zoals elke Romeinse arend wordt afgebeeld. Op het schild van de Keizerin in de Marseille tarot kijkt de arend naar links. Misschien om aan te duiden dat ze op een andere manier naar de wereld kijkt in vergelijking met de Keizer.

In de esoterische tarotspellen van eind 19 de eeuw wordt de Keizerin voorgesteld met vleugels om haar goddelijke natuur te benadrukken.
Het esoterische beeld van de Keizerin is gebaseerd op een vrouwelijke figuur uit de Bijbel. In Openbaringen (12: 1) staat : ‘En er werd een groot teken gezien in de hemel: een vrouw getooid met de zon en de maan was onder haar voeten en op haar hoofd was een kroon van twaalf sterren en zij was zwanger.’
Ook de vleugels zijn een verwijzing naar de bijbel want de vrouw krijgt twee grote vleugels zoals van een arend, zodat ze naar haar bestemming kan vliegen. Het beklemtoont de rol van de vrouw als hoedster. Ze is waakzaam voor gevaren van buitenaf en houdt iedereen die bij elkaar hoort samen.

tarotkaart De Keizerin, Rider Waite Smith tarotArthur Waite zwakt de positie van de Keizerin af in het voordeel van de Hogepriesteres. Haar koninklijke status verdwijnt naar de achtergrond om plaats te maken voor een ruimere archetypisch interpretatie met nadruk op haar aardse rol als zorgzame en levenbrengende moeder.
Op de kaart zien we de symbolen zoals beschreven in de bijbel, behalve de maan aan haar voeten. De halve maan zien we in de kaart van de Hogepriesteres omwille van haar verbondenheid met het lunaire aspect van het vrouwelijke goddelijke.

[1] Het Franse woord voor de Keizer, l’empereur, stamt etymologisch af van het Romeinse woord Imperator. Oorspronkelijk een eretitel voor succesrijke veldheren, die het imperium bewaakten en uitbreidden. Later besliste Augustinus dat deze titel voorbehouden was aan de Eerste Burger van het Romeins imperium. Imperator Caesar Augustus had de absolute macht over de gebieden waarover hij heerste, zowel op economisch, militair, politiek als religieus vlak.

Geplaatst in symboliek, tarot

De wereld van goden en mensen

de wereld waite tarot
De Wereld uit de Waite tarot

Als je verschillende tarotspellen bekijkt, zie je dat de Wereld één van de kaarten is die heel herkenbaar zijn. Het meest opvallende symbool in deze kaart is de vesica piscis[1].
Het is een Pythagoreaans symbool dat in verschillende spirituele tradities voorkomt.
De volgers van Pythagoras hadden de gewoonte om een appel te schenken aan vreemden. Ze gebruikten het als een geheim paswoord. Als je de symboliek van de appel begreep, sneed je de appel in het midden door. Als je een appel horizontaal snijdt, verschijnt een pentagram in een cirkel. Snijd je het verticaal door, dan verschijnt een vesica pisces, een puntige ovaal gevormd door kruisende cirkels.

kruisende-cirkels

Deze amandelvormige geometrische figuur was voor Pythagoreanen een verwijzing naar de interactie tussen polariteiten, in het bijzonder vruchtbaarheid en daardoor het symbool voor het vrouwelijke goddelijke. Dit symbool stelde ook het samensmelten van alle Pythagoreaanse tegenstellingen tot een Eenheid voor (zie hoofdstuk getalssymboliek). De wereld was voor hen een plaats  waarin de materie en de sacrale ruimte samensmolten.

Deze visie spreidde zich in de Oudheid en beïnvloedde verschillende (westerse) religies, waardoor de vesica piscis tegenwoordig overal wordt gezien als een symbool voor de directe manifestatie van het goddelijke op deze wereld. Het vormt een spiritueel geboortekanaal, een doorgang van deze naar een andere wereld.

jezus-in-mandorla
blad uit een Frans misboek; geschilderd door Antoine de Lonhy; 1460

Christus wordt in de Romaanse en Gotische periode vaak afgebeeld in een amandelvormige figuur, een mandorla. Hij wordt omringd door een mens, een leeuw, een stier en een vogel (meestal een arend). Deze figuren zijn een verwijzing naar de vier evangelisten Matheus, Marcus, Lucas en Johannes.
In de Christelijke literatuur lezen we de eerste beschrijving deze vier figuren in het boek van Openbaring. Ezekiel zag in een visioen hoe de hemel zich opende en God zich kenbaar maakte, gezeten in een wagen getrokken door vier schepsels. In Ezekiel 1: 5-12 worden de schepsels omschreven als het lichaam en de ledematen van een mens, elk met vier hoofden en vier vleugels. Hoe kwam de schrijver van het Boek der Openbaring er op om de figuren zo te omschrijven?

De vier figuren met vleugels kunnen we terugvinden in afbeeldingen uit de streek van Egypte en Syrië, vanaf 2500 voor Christus.
Voor de omschrijving van de figuur van de arend gebruikt men in Oud-Hebreeuwse teksten het woord neser.  Dat woord is afgeleid van oudere semitische talen en betekent ‘valk’.

horus
Horus, de Egyptische god met het valkenhoofd.

Babylonische en Egyptische koningen werden soms omschreven als ‘de grote valk’, een verwijzing naar de goddelijk status van de koning, als manifestatie van de god Horus.
Een ander dier dat vaak wordt gebruikt bij het omschrijven van een koning is de stier, voornamelijk als een verwijzing naar de goddelijke kracht die door de koning heen stroomt. De leeuw is het symbool van de bewaker van grenzen.
De naakte figuur op de tarotkaart van de Wereld verenigt al deze energieën. Zij is een mens en een goddelijke manifestatie, waardoor kracht stroomt. Ze bevindt zich tussen twee werelden en bewaakt de grens tussen de wereld van de mensen en die van de goden.

[1] Vesica Pisces betekent letterlijk blaas van de vis. Het is een verwijzing naar de vrouwelijke genitaliën die een visgeur verspreiden, meestal het gevolg van onvoldoende hygiëne of infectie