Categorie: spiritualiteit en esoterie

Tarot is een spiritueel werkinstrument met invloeden uit verschillende westerse esoterische stromingen.

Esoterisch Brussel

Zomer 2013-  Op een zonnige dag, met hier en daar een wolkje,  maak ik een uitstap naar Brussel. Voor mezelf heb ik een cultuur-historisch programma met een vleugje esoterie opgesteld : bezoek aan de Coudenberg, wandeling door het Warandepark, St.-Michiels & St. Goedele Kathedraal en in de namiddag een bezoekje aan het vrijmetselaarsmuseum.

Starten aan het paleis van Coudenberg

Ik begin mijn dagje Brussel met een bezoek aan het paleis van Coudenberg. Of tenminste wat er van overblijft :  de fundamenten en kelders. Het is de belangrijkste archeologische site van Brussel.
Via het BELvue Museum breng ik een bezoek aan deze onderaardse ruimtes. Die bestaan uit de kelders van het paleis  : woongedeelte, vroegere kapel en Aula Magna (een hoogtepunt), een deel van de Isabellastraat en de overblijfselen van het Hof van Hoogstraeten.
Na anderhalf uur bezoek geniet ik van een gezond zelf samengesteld slaatje in het prachtig binnentuintje van het museum. Heerlijk! En ik ben niet de enige die weet dat je hier lekker kan eten. Al gauw stromen heren in maatpakken binnen op zoek naar een gezonde lunch in een rustgevend kader.

Tarot als symbolisch systeem, in dialoog met het onbewuste

Tarot Cirkel @Tarot Museum Belgium
@Tarot Museum Belgium
kaarten uit de Victorian Romantic Tarot van Baba Studio

Een visueel  systeem

De 78 kaarten uit de tarot en in het bijzonder de 22 grote arcana vormen een visueel informatie-dragend systeem.
Sommige informatie is uitgedrukt in woorden
bv. ‘De Magiër’, andere informatie is symbolisch van aard en dus moeilijker te decoderen.
Symbolen in de tarot dienen niet, zoals sommigen beweren, om informatie verborgen te houden.
Het gebruik van symbolen is noodzakelijk, omdat symbolen informatie in zich kunnen meedragen die in essentie niet in woorden uit te drukken valt.

De informatie in de tarot is deels informatie uit het collectieve onderbewustzijn, een reservoir van universele kennis en menselijke ervaringen.
Denk hierbij bv. aan de verschillende symbolische representaties van archetypes die we in de kaarten kunnen herkennen : de maagd, de vader, de moeder, de dood, de verlossing,…
Jung opperde zelfs de mogelijkheid om niet enkel kennis uit het eigen onderbewustzijn naar boven te halen, maar dat het ook mogelijk was een poel van kennis aan te boren, die buiten onszelf lag. Hij omschreef de poel van kennis als een intelligente energie, buiten tijd en ruimte, ondefineerbaar, ongelimiteerd.

Lees Meer
grand tarot Belline kaart 15 La fatalité (tarot cirkel blog)

Arcana, de geheimen van de tarot

Het begrip arcana binnen de westerse esoterische traditie.

Een van de eerste dingen die een beginnende tarotist leert is dat de tarot 78 kaarten bevatten die ingedeeld worden in 22 grote arcana en 56 kleine arcana. In de meeste handboeken wordt arcana vertaald door geheimen (enkelvoud arcanum = geheim).

Het woord ‘geheim’ is heel intrigerend, het prikkelt de fantasie en heeft vast menig persoon ertoe aangezet de tarot te bestuderen. Toch vind ik het uiteindelijk maar een povere vertaling die het concept waar het begrip arcana voor staat amper dekt. Ook de woorden ‘major’ en ‘minor’ hebben naar mijn aanvoelen een diepere betekenislaag, die niet meteen merkbaar is in hun vertaling respectievelijk ‘grote’ en ‘kleine’.

kaart uit Le Grand Tarot Belline, op dit deck zou P. Christian zich gebaseerd hebben bij het omschrijven van zijn tarotafbeeldingen.

De relatie tussen tarot en het woord arcana

Alvorens hier verder op in te gaan, wil ik eerst even hebben over de relatie tussen tarot en het woord arcana. Tegenwoordig worden beide begrippen haast in één adem met elkaar vernoemd, maar dit is niet steeds zo geweest.

Het begrip arcana wordt voor het eerst met tarot geassocieerd door Paul Christian (Jean-Baptiste Pitois) in de novelle ‘L’homme rouge des Tuileries’  (1863)
Het (fictieve) verhaal gaat over een ontmoeting tussen Napoleon en een Benedictijnse monnik die een occult manuscript bezit. Dit manuscript beschrijft 78 symbolische huizen of afgebeelde ‘sleutels’, waarna later verwezen wordt als zijnde arcana.

In 1888 schrijf Ely Star (Eugene Jacob) in zijn werk ‘Mystère de l’ horoscope’, een hoofdstuk over tarot. Hij is de eerste om een onderscheid te maken tussen minor arcana en major arcana. Een jaar later laat Papus (Gérard Anaclet Vincent Encausse) in zijn Tarot de Bohémiens uitschijnen dat beide termen in algemeen gebruik zijn.

De engel in de tarot

We kunnen er niet omheen. Iedereen met interesse in spiritualiteit leest wel eens iets over engelen, over hun energie, licht, stralen, boodschappen en allerlei correspondenties.
Ook in de tarot worden engelen afgebeeld. De zeer populaire Rider Waite Tarot beeldt vier engelen af. In tegenstelling tot meer recente decks deed Waite dit niet omdat engelen commercieel een echte eye-catcher zijn.
Het was hem uitsluitend te doen om een bepaalde boodschap over te brengen. En laat dat nu net de voornaamste functie zijn van de engel.
Het begrip engel heeft daarnaast andere functies zoals het wijzen op de aanwezigheid van God of verwijzen naar de onzichtbare wereld. De taken van de engelen worden in de literatuur uitvoerig besproken, ze vormen allemaal samen de hofhouding van God.

Al eeuwen wordt er geschreven over de engel als mysterieuze bode van God. Aanvankelijk was hij helemaal alleen, de Malak Adonai, en zelf moeilijk van God zelf te onderscheiden. Onder invloed van verschillende culturen groeit deze ene figuur uit, steeds meer engelen worden beschreven.
De symboolfunctie van de engelen neemt ook geleidelijk aan toe en de manier waarop ze worden afgebeeld varieert volgens de cultuur en de tijdsgeest.

Vier aartsengelen

Maar laat ik me in dit berichtje beperken tot vier aartsengelen die in de Rider Waite tarot worden afgebeeld.

Rafaël

de geliefden lovers Smith Waite Centennial tarot

Rafaël, Genezer van God, wordt in de kaart De Geliefden afgebeeld. Hij wordt o.a. geassocieerd met Mercurius, de bode van de Goden bij de Romeinen. De link met de tarotkaart De Geliefden komt doordat astrologisch gezien de planeet Mercurius de heerser is van het teken Tweelingen. De symboliek van de engel Raphaël benadrukt dat de kaart eerder wijst op elkaar leren kennen, het vergaren van kennis door ontmoeting met de a/Ander en communicatie, dan op romantische liefde.

Lees Meer

De esoterische tarot

Als tarot ergens wordt vernoemd, gaat het meestal over het exoterisch (1) gebruik. Daarin wordt de tarot gebruikt als orakel om de toekomst te voorspellen. Als je vanuit deze invalshoek de tarot benadert, bekijk je het leven als iets dat je overkomt. Het “lot” gunt je (n)iets. Woorden als slecht, goed, karma, zonde, fouten, toeval,….. zijn hier nauw mee verbonden.
Op die manier behandel je het leven als iets dat buiten jezelf ligt en vooral als iets dat wordt bepaald door anderen of de Andere. Als er iets goed of fout gaat in je leven, ligt het vaak aan factoren buiten jezelf.
Door het orakel te raadplegen probeer je de ander/ Ander en het Leven te slim af te zijn.
Ik kan heel goed begrijpen dat je in tijden van nood, wanneer het leven je overvalt en je in zijn greep lijkt te hebben, nood hebt aan hulp en steun.
Ga je naar een kaartlegger (al dan niet met ‘para-normale’ gaven), dan kom je meestal terecht bij iemand die antwoorden geeft op je vragen. Of die antwoorden goed of fout zijn zal de toekomst uitwijzen.