Categorie: geschiedenis

Tarot cirkel blogt over de geschiedenis, symboliek en betekenis van tarotkaarten. Historisch correcte achtergrondinformatie die de kennis over tarot verdiepen

Lees Meer
kasteel van avenière tarot kapel

De tarotkapel

Het Domaine des Avenières ligt op het platteland tussen Annecy en Genève.
In het kasteel is een privé-kapel met een zeer bijzondere decoratie, op de muren staan 22 tarotafbeeldingen in mozaïek.

Even terug in de tijd ….

Mary en Marcelle

In 1905 bezoekt Mary Shillito samen met haar boezemvriendin Marcelle Senard een wijnbeurs in Genève. Ze besluiten een nabijgelegen domein te bezoeken dat op dat moment te koop staat. Het valt hen erg in de smaak en Mary koopt het domein in 1906 voor 100 000 Franse Frank. Kort daarop sterft de vader van Mary en vanaf dan beschikt ze over een aanzienlijk fortuin.

Ze laat vanaf 1907 op het domein een kasteel met drie verdiepingen bouwen. Marcelle krijgt de vrije hand in het decoreren van de ruimtes en het kiezen van de meubels. Beiden wonen samen op het kasteel. Regelmatig bezoeken ze Parijs, meestal om samenkomsten over esoterie en theosofie bij te wonen. Op één van die bezoeken maken ze kennis met Assan Dina, een ingenieur met bijzondere interesse in esoterie en astronomie.

Op uitnodiging van Mary bezoekt hij in juni 1913 het Chateau d’Avenières en neemt er zijn intrek op de tweede verdieping. Tussen beide ontstaat een hechte vriendschap en na enkele maanden merkt Marcelle dat haar relatie met Mary is bekoeld. Marcelle verlaat Avenières.

Mary en Assan

In januari 1914 huwen Assan en Mary in stilte. Bij Assan groeit het plan om de kapel van het kasteel te decoreren met esoterische afbeeldingen in mozaïek om uitdrukking te geven aan zijn spirituele overtuiging. Hij heeft duidelijk voor ogen wat hij wenst : een afbeelding van Brahma, van de Egyptische god Thoth en de 22 Grote Arcana uit de tarot. Voor het ontwerpen van de afbeeldingen doet hij (waarschijnlijk) beroep op de kunstenaar Julien Champagne.

De gouden kapel

Het ei van Brahma wordt gedragen door het water van de Schepping. Brahma draagt een hoofddeksel met 7 niveau’s . Het symbool van de gevleugelde wereld boven hem wijst op de dualiteit in de wereld , yin en yang. De zon staat op haar hoogste punt, de schepping is pure levenskracht. In de zon, de zegel van Salomon, een symbool van eenwording en vereniging van dualiteiten. Onder Brahma een spreuk van Dina :

Het Universum is een Ei. Het Ei is een Universum.

Tegenover Brahma en boven de ingang van de sacristie is een afbeelding van de Egyptische god Thoth. Hij zit op de wereld (kubus) in perfecte balans (acht vogels). Zijn belangrijkste taken zijn het zorgen voor regelmaat, het verloop van de tijd, de zonnegod Ra begeleiden tijdens de nacht. Thoth gaf de mensen het schrift en werd zo de god van de magiërs.

Esoterisch Brussel

Zomer 2013-  Op een zonnige dag, met hier en daar een wolkje,  maak ik een uitstap naar Brussel. Voor mezelf heb ik een cultuur-historisch programma met een vleugje esoterie opgesteld : bezoek aan de Coudenberg, wandeling door het Warandepark, St.-Michiels & St. Goedele Kathedraal en in de namiddag een bezoekje aan het vrijmetselaarsmuseum.

Starten aan het paleis van Coudenberg

Ik begin mijn dagje Brussel met een bezoek aan het paleis van Coudenberg. Of tenminste wat er van overblijft :  de fundamenten en kelders. Het is de belangrijkste archeologische site van Brussel.
Via het BELvue Museum breng ik een bezoek aan deze onderaardse ruimtes. Die bestaan uit de kelders van het paleis  : woongedeelte, vroegere kapel en Aula Magna (een hoogtepunt), een deel van de Isabellastraat en de overblijfselen van het Hof van Hoogstraeten.
Na anderhalf uur bezoek geniet ik van een gezond zelf samengesteld slaatje in het prachtig binnentuintje van het museum. Heerlijk! En ik ben niet de enige die weet dat je hier lekker kan eten. Al gauw stromen heren in maatpakken binnen op zoek naar een gezonde lunch in een rustgevend kader.

Camoin en de Tarot de Marseille

Philippe Camoin

Vanuit mijn interesse meer informatie te verzamelen over de gerestaureerde tarot de Marseille (zoals gedrukt door Conver) ben ik op zoek gegaan naar achtergrond informatie over Philippe Camoin. Het boek van Jodorowsky ‘La voie du tarot’ bevatte slechts twee lijntje informatie over het opzoekingswerk dat Jodorowsky samen met Camoin deed. Hier en daar sprokkelde ik informatie samen.
De echt naam van Camoin is Philippe Tourrasse. Camoin is de naam van zijn moeder en het is langs deze zijde van de familie dat er relaties zijn met de wereld van drukken en uitgeven.
Zijn vader was de laatste bestuursvoorzitter van de Camoin drukkerij die o.a. de tarot de Marseille drukte.  De Camoin drukkerij zou ontstaan zijn uit de drukkerij van Conver (eind 18de eeuw). Naar eigen zeggen bestudeert Camoin al sedert zijn 14 jaar symboliek, alchemie,…

Eerste versie

In de jaren ’60 gaf Camoin een eerste gerestaureerde versie van de Marseille tarot uit. Op de verpakking stond vermeld dat het een herdrukt betrof waarvoor hij de originele houten drukplaten had gebruikt. Het resultaat was echter ‘te perfect’ en sommige kaarten waren duidelijk anders. Camoin had dus niet de originele platen gebruikt.
De eerste ‘Bicentenaire Tarot Conver‘ was commercieel gezien geen schot in de roos.

Sola Busca

De naam Sola Busca verwijst naar de adellijke Milaneese families die dit deck tot 2009 in hun bezit hadden. Toen werd het voor 800.000 euro verkocht aan de Italiaanse staat en ondergebracht in de Pinateco di Brera, in Milaan. Het tarotdeck staat momenteel in de schijnwerpers omdat het werd tentoongesteld in Milaan tussen november 2012 en februari 2013.
Het deck werd in 1490 in verschillende exemplaren gedrukt.  Verschillende van deze gedrukte kaarten zijn nog terug te vinden in musea en privé-collecties. Zo heeft de British Museum in 1845 enkele kaarten aangekocht die je op hun website kan bewonderen :
Ridder Munten – Page Munten – Koningin Staven.
Recent onderzoek bracht aan het licht dat de kaarten van het Sola Busca deck (hoogstwaarschijnlijk) in 1491 in Venetië werden ingekleurd door de ontwerper van het deck Nicola di Maestro Antonio d’ Ancona. Hij deed dit op vraag van de eigenaar van het deck , Marin Sanudo de jongere (1466–1536),  een bekend Venetiaanse humanist en historicus.

Gumppenberg en Dellarocca

De invloed van Fernando Gumppenberg op de drukkunst van Italiaanse kaarten in de 19de eeuw.

In mijn kleine collectie tarotkaarten zitten twee reproducties van decks die gedrukt werden door Fernando Gumppenberg in Milaan, tijdens de 19de eeuw. Drukkers hadden vroeger een grotere invloed op de tarotkunst dan tegenwoordig.
Veel drukkers waren zelf ontwerper, denk maar aan Convert of Noblet. Gumppenberg ontwierp zelf kaarten, maar de Duitser introduceerde ook ideeën die vernieuwend waren in Italië. Andere druktechnieken, het aanbieden van een goedkopere en duurdere versie en het uitbesteden van het ontwerp aan een (gekende) kunstenaar, waren drie factoren die een nieuwe impuls gaven aan de Italiaanse tarot.
Uiteraard was deze heropleving enkel mogelijk doordat de productie van tarotkaarten in Frankrijk sterk was verminderd en de macht van de Frankrijk op de Noord-Italiaanse regio was afgenomen.

In 1835 (al kan het ook een tiental jaar vroeger zijn geweest) commissioneert hij Carlo Dellarocca voor het creëren van een deck dat zo elegant en verfijnd is, dat het bekend wordt als tarocchi sopraffino.

Hieronder twee versies van originele tarocco soprafino en de 22 grote arcana van de facsimile die ik bezit.
De aandachtige kijker zal merken dat deze tarot bijzondere kenmerken heeft, zoals

  • de ” Magiër” is in dit deck een schoenmaker
  • bij De Geliefden lijkt te man te moeten kiezen tussen het dienen van zijn koning of het volgen van zijn hart. Waar ligt zijn loyaliteit?
  • De weegschalen in  de kaart Gerechtigheid zijn niet in balans, net als haar zwaard
  • Er is een duidelijke dynamiek in de kaart van Kracht, tegengestelde krachten in confrontatie. wat zal het resultaat hiervan zijn?
  • De Dood kortwiekt tekenen van wereldse rijkdom,beloningen, hoogmoed,… én is zoals wel meer gebeurd niet benoemd
  • In dit deck komen ‘letterfouten’ voor  bv. La Temperan i.p.v. La Temperanza of La Ruot del For i.p.v. La Ruota del For
Lees Meer

Visconti Tarot

De bekendste historische tarotdecks

Over de tijdsgeest waarin de eerste tarotkaarten ontstonden schreef ik in een vorig blogje De Italiaanse Renassainse. Hier belicht ik  kort de meest bekende middeleeuwse tarotkaarten die een grote gelijkenis vertonen met onze hedendaagse esoterisch tarotkaarten, de Visconti Sforza tarot.

Bianca Maria Visconti en Francesco Sforza

Bianca is de buitenechtelijke dochter van Fillipo Maria Visconti, de hertog van Milaan en begin 15de eeuw één van de rijkste mannen in Noord- Italië.
In 1432 wordt Bianca, ze is dan amper 7 jaar, beloofd als echtgenote aan de 24 jaar oudere Francesco. In 1441 huwen ze en samen krijgen ze 8 kinderen : Galeazzo Maria, Ippolita Maria, Filippo Maria, Sforza Maria, Ludovico Maria, Ascanio Maria, Elisabetta en Ottaviano. Ter gelegenheid van haar huwelijk schenkt Fillipo Maria Visconti zijn dochter een tarotspel, de Visconti die Modrone ook gekend als de Cary- Yale tarot.