Grimaud en de Tarot de Marseille

Van Grimaud tot Carta Mundi

De naam Grimaud wordt vaak samen met de Tarot van Marseille vermeld.
Drukkerij Grimaud, gespecialiseerd in het drukken van kwaliteitsvolle speelkaarten, werd in 1848 opgericht door Baptiste-Paul Grimaud. Hij koopt in dat jaar het atelier van meester Cartier Arnoult (sinds 1750 in Parijs gevestigd). Vanaf het begin industrialiseert hij het fabricatieproces. Zijn marktpositie is zo sterk dat andere drukkerijen uit de markt worden geconcurreerd. Ofwel gaan ze helemaal kopje onder, ofwel koopt hij hen op.

Tot 1962 blijft Grimaud de belangrijkste kaartdrukkerij van Frankrijk, dan wordt het overgenomen door concurrent Ducale. Onder de naam France Cartes groeit het verder uit tot een belangrijke internationale speler. Uiteindelijk belandt het bedrijf in de portefeuille van een andere bekende drukkerij. Sinds 2014 maakt France Cartes deel uit van de Carta Mundi groep.

Paul Marteau en Joseph Maxwell

Waarom worden Grimaud en de Tarot de Marseille vaak in één adem genoemd?
Dat hebben we te danken aan Paul Marteau. Begin 20ste eeuw heeft hij de leiding over de drukkerij en bovendien heeft hij een grote interesse in parapsychologie en esoterie. Hij leest o.a. het tijdschrift Le Voile d’ Isis (in 1890 opgericht door Papus) en is erg geinteresseerd in de visie van Joseph Maxwell (jurist, arts en parapsychologisch onderzoeker). In 1922 schrijft Maxwell het boek La Magie. Hierin schrijft hij : “de enige correcte druk lijkt de zogenaamde Tarot de Marseille te zijn, waarin de II en de V de Pausin en de Paus voorstellen. Deze druk is uitgeput en het huis Grimaud heeft deze druk vervangen door een druk waarin de Paus en de Pausin vervangen zijn door Jupiter en Juno.”

Joseph Maxwell verwijst naar het tarotspel dat Grimaud in 1891 publiceerde.
Dit tarotspel is van het type Besançon en gesigneerd Arnoult 1748. Het lijkt op een tarotspel eveneens met vermelding Arnault 1748 dat werd gepubliceerd door Lequart (1880-1890). In 1891 werd Lequart overgenomen door Grimaud.

Ancient Tarot de Marseille

Paul Marteau neemt niet alleen de kritiek van Maxwell ter harte, maar merkt in esoterische kringen ook een hernieuwde interesse in de tarot.  Vooral de tarot van het Marseille type en en dan specifiek die van Conver uit 1760 is voor velen de meest traditionele, de meest pure tarot.
Het moment dus om als uitgever een (ver)nieuw(d) tarotspel op de markt te brengen.
Hij laat zijn Besançon tarotspel hertekenen. Qua ontwerp verandert hij in de meeste kaarten niets, behalve hier en daar een lijntje. De vervanging van Juno en Jupiter door de Pausin en de Paus springen het meest in het oog.
Maar waarop zijn deze figuren gebaseerd? Waarschijnlijk is een Conver tarotspel (uit 1880) van drukkerij Camoin een belangrijke inspiratiebron. In 1888 had Grimaud drukkerij Camoin overgenomen en was hierdoor in het bezit gekomen van de houten drukblokken van een Conver tarotspel.

Als Marteau zijn tarotspel in 1930 met grote oplage op de markt brengt, geeft hij zijn spel de titel : Ancient Tarot de Marseille. Dit tarotspel is nog steeds in druk en voor velen is de Tarot de Marseille = de tarot uitgegeven door Grimaud in 1930.

De laatste decennia is de kennis over de tarotgeschiedenis en de interesse in de verschillende tarotspellen uit Frankrijk gegroeid. Meer dan ooit zijn we ons bewust van de grote diversiteit op vlak van tarotspellen, symboliek en gebruik.

ancient tarot de Marseille Grimaud
Ancient tarot de Marseille, type Marseille, 1930, uitgeverij Grimaud

Leestip  voor wie zich wil verdiepen in de geschiedenis en symboliek van de Franse tarotspellen :
Histoire du Tarot
Origines – Iconographie – Symbolisme
auteur : Isabelle Nadolny
uitgeverij : Trajectoire (2018)

Met dank aan Guido Gillabel van het Tarot Museum Belgium voor de foto’s.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.