Geplaatst in geschiedenis, symboliek, tarot

Geschiedenis en symboliek van de getallen

Een overzicht van de westerse getalsymboliek door de eeuwen heen. Op basis van deze abstracte ideeën kan je je eigen denkkader over de betekenis van de getallen verruimen en dit toepassen bij het interpreteren van tarotkaarten.

Getallensymboliek kreeg in de vorige eeuwen een sleutelrol bij het begrijpen van mystieke ideeën. Wie inzicht had in getallensymboliek, was in staat de zichtbare wereld te verbinden met de geestelijke wereld. De interesse in symboliek van getallen nam toe. In de 19de en 20ste eeuw bouwde men de ideeën uit de oudheid, middeleeuwen en renaissance verder uit.  Zo ontstond een grote variatie in numerologische systemen, waarbij op basis van correspondentiesystemen getallen werden berekend. De laatste eeuwen is de visie op de wereld geseculariseerd en het concept van levende correspondenties vervaagd, waardoor de rol van getallen als verbindend spiritueel symbool is verschraald tot voorspellende tekens.
Dit merk je in sommige boeken over getalsymboliek, waarin de verschillende correspondentiesystemen en ideeën over de kwalitatieve betekenis van getallen door elkaar worden gegooid.

De Oude Grieken

De oudste beschikbare bronnen in de westerse cultuur zijn afkomstig van de Oude Grieken. Rekenkundige ontdekkingen gingen bij de hen hand in hand met getalsymboliek. Deze kwalitatieve betekenis van getallen was nauw verbonden met verschillende filosofische en kosmologische ideeën.
Pythagoras (570- 490 BCE) liet geen enkel schriftelijk document na, maar zijn inzichten hadden een grote invloed op het denken van andere filosofen zoals Philolaus van Croton (470 – 390 BCE) en Plato (427 – 347 BCE).

Getal 1
Eén is geen getal, maar de bron van getallen. De monade stelt het absolute beginpunt voor. Het is bewust van zichzelf en stelt daarom het redenerend vermogen voor.
Getal 2
De oorsprong van de mens. Het getal twee lijkt goed op het getal één. Zonder twee zouden we ons niet bewust zijn van het getal één.  Ze zijn elkaars spiegel. Twee is het eerste even getal. Even getallen hebben als kenmerk dat ze vrouwelijk en in termen van polariteit negatief zijn.
Getal 3
Het begin, midden en einde vormen samen het getal drie. Het heilige geheel.
Getal 4
Het getal van structuur. De getallen een, twee, drie en vier zijn basisgetallen en met de natuur verbonden. Als je deze getallen optelt ontstaat 10, het perfecte geheel dat terug naar zijn oorsprong kan worden herleid.
Getal 5
Het getal vijf ontstaat door het eerste even getal twee en het eerste oneven getal drie met elkaar op te tellen. In vijf smelten de vrouwelijke en mannelijke polariteit met elkaar samen. Daarom stelde dit getal het huwelijk voor, een verbond zonder begin of einde.
Getal 6
Het eerste strikt perfecte getal is zes. Als je de delers van het getal zes (behalve het getal zelf) met elkaar optelt bekom je zes. 6 = 1 + 2 + 3
Getal 7
Het getal dat apart staat van alle andere getallen. Het eeuwige getal, dat niet in staat is tot vermenigvuldiging. Het laatste getal dat verbonden is aan de materiële wereld; verder materiële uitbreiding is niet mogelijk.
Getal 8
Tot het getal zeven zijn de getallen verbonden met de materiële wereld. Het getal acht stelt het tweede begin voor op een hoger niveau. Het is de voltooiing van het getal zeven.
Getal 9
Het getal voor het geheel. Het nog-niet-complete getal.
Getal 10
Het getal tien vormt het universele geheel. Dit is het eerste getal dat kan worden herleid tot een ander getal, 1 + 0 = 1. Je kan door niet-herleidbare getallen met elkaar op te tellen telkens 10 vormen (vb. 1 + 9, 2+ 8, 3 + 7, …)
De som van de ‘met de natuur verbonden’ getallen;  10 = 1 + 2 + 3 + 4

pythagoras_tetractys
Tetractys van Pythagoras

Getal 12
Het getal van de wereld. Het vermenigvuldigen van het heilige getal drie met het aardse getal vier.

getallen  goden  associatie geometrie tegenstellingen
1

 

denkvermogen punt onbeperkt – beperkt
2 mening lijn even – oneven
3 piramide met driehoek als vlak eenheid – veelheid
4 rechtvaardig-heid en
stabiliteit
 vierkant rechts – links

 

 

5

 

 

gezondheid  vrouwelijk –  mannelijk
6 Vlakken van een kubus rust – beweging
7 Athena kans – expansie juist – fout
8 geluksgetal De hoeken van een kubus licht  – duisternis
9 bijna perfectie  goed – slecht
10 al-omvattend vierkant – driehoek
12 Zeus De ribben van een kubus

De middeleeuwen

Door het bestuderen van de geschriften van Philolaus van Croton en Plato werd in de vroege middeleeuwen de interesse voor getalsymboliek terug gewekt. De mogelijkheid om zowel ideeën uit kosmologie, ethiek, als theologie om te zetten in getallen, is voor kerkvaders zoals Augustinus een belangrijke reden om zich in getalsymboliek te verdiepen.  De kerkvaders zien de getallen als spirituele gids voor de mens. Via getallen kan men verbinding maken met de onzichtbare en immateriële goddelijke wereld. Belangrijk voor hen is de verwijzing in het Boek van Wijsheid : “U hebt alle dingen geschapen volgens lengte, getal en gewicht”
In de Bijbelse verhalen komen echter vaak getallen voor die groter zijn dan 10, daarom beperkt Augustinus zich niet langer tot de decade. Het bestuderen van getallen in verschillende Bijbelse teksten leidt tot verschillende verklaringen van elk getal. In de vroege middeleeuwen hanteren ze nog steeds het gebruik om getallen te reduceren tot een getal uit de eerste decade, maar de filosofische ideeën van de Oude Grieken zijn ondergeschikt aan de boodschap uit de Geschriften. De reductie moet passen binnen de tekst. Het is een illustratie van de goddelijke aanwezigheid en de finale bestemming van de mens, de terugkeer naar God. In de middeleeuwen geldt het verklaringsmodel van de kerk, daarin zijn getallen essenties, die samen met de goddelijke Mens heersen over de creatie.

Getal 1
Eenheid is een immateriële monade. De meest perfecte essentie naast God. Die de onmiddellijke bron is van die Eenheid. Het is de oorsprong van alle andere getallen en alle materiële dingen.
Getal 2
De Eenheid wordt opengebroken en er ontstaat scheiding. Enkel door het breken van de totale eenheid kan God zich kenbaar maken. Daarom is het getal twee onlosmakelijk verbonden met Gods liefde en kennis.
Getal 3
Verwijst naar de Drie-eenheid en naar het hemels getal van de ziel.
Het wijst op een wederkerende gebeurtenis, steeds op hetzelfde tempo, intensiteit en wijze. Een blijvende aanwezigheid.
Getal 4
Lichaam en de materiële wereld, vastheid, het solide zijn.
De kosmos en de vier windstreken, zoals God heeft uitgelegd aan Abraham (Genesis 13 :14) De vier rivieren in de tuin van Eden.
Getal 5
Maagdelijkheid en de vijf zintuigen, de zintuigen zijn de instrumenten van de ziel.
Getal 6
Het perfecte getal, het aantal dagen waarin God de wereld schiep, de voltooiing van de creatie.
Getal 7
De perfectie van de creatie, de Sabat, de giften van de Heilige Geest.
Compleetheid en rust, de zevende dag zonder einde.
Komt meer dan andere getallen in de Bijbel voor. De populariteit van dit getal is deels te danken aan de verwijzing naar de zeven bekende planeten.
Getal 8
De laatste dag van de schepping, de eeuwigdurende dag zonder zonsopgang. Daarom wordt dit getal gelijkgesteld aan onsterfelijkheid en opstanding.
Het getal van zegeningen en daarom ook van het doopsel.
Het getal van het Koninkrijk en het Messiaans Tijdperk
Getal 9
De laatste stap voor de eenwording.
Getal 10
Getal van de eenwording
Het getal 12
Het getal van de apostelen, de uitverkorenen en het verspreiden van het schrift.
Een dag is ingedeeld in twee etmalen. In twaalf uur is de wijzer terug op hetzelfde punt en maakt een perfecte cirkel.  Drie-eenheid x de vier hoeken van de wereld.

 

De renaissance

pico1
Giovanni Pico della Mirandola

Tijdens de renaissance flakkert de interesse in getalsymboliek en de Griekse filosofische ideeën terug op. Geleerden gingen op zoek naar geheime boodschappen in de Bijbelse teksten en gebruikten hierbij getallen als verbindend symbool.
Giovanni Pico della Mirandola (1463 -1494) speelt een belangrijke rol bij het zoeken van parallellen tussen christelijke, joodse en Griekse tradities. Hij bedenkt concepten waarin namen van engelen, Hebreeuwse letters en getallen met elkaar corresponderen.  Kennis over deze correspondentiesystemen spelen volgens hem een belangrijke rol in de spirituele opstijging van de ziel tot God.
Zijn zienswijze heeft een grote invloed op de manier waarop de symboliek van de getallen vanaf  18de eeuw worden geïnterpreteerd. Getalsymboliek wordt bijna een synoniem voor magie en kabbala. Getallen zijn voor de esoterische denkers vitale en intermediërende tekens. Om hun potentieel te activeren moeten de getallen gebruikt worden in dynamische rituelen waarbij beroep wordt gedaan op de verbeeldingskracht.

Over de kwalitatieve betekenis van de getallen tijdens de renaissance schreef  ik enkele jaren geleden een blogartikel ‘Getallen en tarot’, dat ik recent volledig heb herzien en uitgebreid. De esoterische tarotspellen (Waite, Crowley,…) gebruiken vooral de getalsymboliek uit deze periode.

Interessante links op mijn blog over getallen :
De getallensymboliek in de kleine arcana van esoterische tarotspellen  Getallen en tarot
Het getal 0  Bestaat niets  
Boek Symboliek der Getallen (recensie) 

Auteur:

Ik ben gepasioneerd door de symboliek en geschiedenis van de tarot. Tarot is een prachtig visueel medium om jezelf te ontdekken. Tarot heeft haar wortels in de Westerse Spirituele Traditie en heeft verschillende raakvlakken met het Christendom, alchemie, de westerse cultuur, filosofie,... Tarot is een onuitputtelijke bron van inspiratie. Annick http://tarotcirkel.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s