Geplaatst in tarot

Jung en tarot

De kracht van beelden

Carl Gustav Jung
Carl Gustav Jung

De theorieën die Jung ontwikkelde over het psychisch functioneren van de mens, hebben in belangrijke mate invloed gehad op de wijze waarop esoterische onderwerpen worden bestudeerd.
Esoterische ideeën die tot begin de 20ste eeuw met wantrouwen werden benaderd, kregen door hem meer geloofwaardigheid.

Jung toonde aan dat in de schijnbare chaos van het onbewuste duidelijke patronen te herkennen zijn.
Deze patronen die niet aan tijd of plaats gebonden zijn, kunnen we o.a. ontdekken in mythes, legendes, dromen, alchemische ideeën, de I Ching en… de tarot!

Vooral Jung’s visie op de kracht van imaginatie, de invloed van beelden op de psyche van de mens, het (collectief) onbewuste en het bestaan van synchroniteit brachten structuur in de ervaringen en overtuigingen van iedereen die zich met esoterische onderwerpen bezig hield.

Jung over tarot

Jung sprak niet vaak over tarot. Het was geen onderwerp waar hij zich in verdiepte. Hij kende het wel. Dit kunnen we afleiden uit de paar keer dat hij hierover schreef of sprak.

papus dr encausse le tarot des bohemiens
Le tarot de Bohémiens
Papus

Tijdens een lezing vermeldde hij dat de beeldenreeks in de tarotkaarten afstammen van de archetypes van transformatie.  Soms vertelde hij iets over de geschiedenis van de kaarten, al was de informatie vaak niet juist. Tegen studenten zou hij in persoonlijke gesprekken uitvoeriger over tarot hebben gesproken. Opvallend is dat hij hierbij haast volledig steunt op de interpretaties van Papus (boek : tarot de Bohémiens)

De invloed van Jung op het interpreteren van de tarot

Vanaf de jaren ’70 kwamen verschillende boeken op de markt die Jungs ideeën over het psychisch functioneren van de mens integreren in de tarotinterpretaties.
Opvallend was dat de tarot op een meer gestructureerde manier werd benaderd, met veel aandacht voor de relatie tussen de tarotbeelden en het proces van psychologische verdieping.

Dit was een verrijking voor de tarot. Het betekende een stimulans voor het creatief werken met tarot en het integreren van tarot in verschillende werkwormen,
bv. padwerk, meditatie,…

De theorieën van Jung werden gretig geabsorbeerd door auteurs. Samen met de stijgende populariteit en vervlakking /commercialisering van het product tarot, zorgde deze tendens voor een verstarring in de benadering van tarot.
Weg mystiek, weg vertwijfeling!

Daarop kwam al vlug een reactie vanuit esoterische hoek. Zo schreef Gareth Knight (1) in zijn boek The Treasure House of Images (1986).

Psychologie is niet alles, het is slechts een analogie voor een grotere objectieve realiteit. Daarom wordt de term “collectief onbewuste” soms gebruikt, al zouden we bij voorkeur de op psychologie gebaseerde terminologie beter vergeten en beter teruggrijpen naar de goede ouderwetse occulte terminologie zoals het astrale vlak.

De paar tarotboeken met kaartinterpretaties vanuit Jungiaans standpunt die ik zelf las, hebben me niet bijzonder geboeid.
Het meest bekend is ‘ Jung and tarot : An Archetypical Journey’ geschreven door Sally Nichols. Nichols heeft Jung persoonlijk gekend, dus dat schept verwachtingen.
Helaas worden die niet ingelost.  Het staat vol foutieve informatie over de geschiedenis van de tarot en het is bovendien niet bijzonder goed geschreven.

Besluit

De kennis van Jung over tarot was gering. Hierdoor is alle informatie die Jung over tarot gaf beperkt en soms gewoon foutief. Dit doet natuurlijk geen afbreuk aan de bijzondere interessante ideeën die hij ontwikkelde over het menselijk functioneren. Zijn theoriën hebben op een positieve wijze bijgedragen tot de manier waarop we tegenwoordig de tarot bestuderen.
Het vermelden van Jung’s naam is een eyecather. Het wekt vertrouwen en geeft de indruk dat de boeken geschreven zijn steunend op academisch onderzoek.
Vaak is dit misleidend.
De boeken die tarot uitsluitend vanuit Jungiaans standpunt benaderen zijn vaak het lezen niet waard.

P.S.  Boeken worden niet gepubliceerd omdat ze waardevolle informatie bevatten, maar omdat men denkt dat  er een markt voor is. Boeken uitgeven is een commerciële activiteit. Tussen die tientallen tarotboeken die jaarlijk worden uitgegeven zijn er natuurlijk pareltjes zoals Tarot Wijsheid van Rachel Pollack. De meeste boeken zijn echter niet van dat niveau.

Tarot Cirkel

Auteur:

Ik ben gepasioneerd door de symboliek en geschiedenis van de tarot. Tarot is een prachtig visueel medium om jezelf te ontdekken. Tarot heeft haar wortels in de Westerse Spirituele Traditie en heeft verschillende raakvlakken met het Christendom, alchemie, de westerse cultuur, filosofie,... Tarot is een onuitputtelijke bron van inspiratie. Annick http://tarotcirkel.com

Een gedachte over “Jung en tarot

  1. Super leuke post! 🙂 Ik deel volledig je mening dat Jung veel invloed heeft gehad (en nog altijd heeft) op onze hedendaagse esoterie. Wat I Ching betreft zou de vertaling van Wilhelm (die internationaal als dé referentie wordt aangehouden) nooit zo populair geweest zijn zonder de introductie geschreven door Jung. Groetjes, Virginie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s